Crossmediale storytelling -

Zyklon B als hagelslag

AUSCHWITZ – Oorverdovende geluidsgolven vinden krachtig hun weg door de opgepropte mensenmassa. Tweeduizend individuen staan op het punt voorgoed afscheid te nemen van het leven. Naakt. In een gaskamer. Als de dienstdoende Duitse militair het luik boven de kamer opent, bereiken de geluidsgolven voor even de buitenwereld. Er wordt een blik met het gif Zyklon B naar binnen geworpen. Twintig minuten later is het stil. Uitgeroeid als een plaag wespen.

Tot zover één van de gruweldaden uit het vernietigingskamp in Auschwitz. Het is moeilijk te beschrijven hoe afschuwelijk de oorlogsmisdaden waren. Wie dat wil ervaren moet zelf gaan kijken. Met film en tekst kun je dicht bij de toenmalige werkelijkheid komen, maar het daadwerkelijke ‘gevoel’ zwerft alleen door de straten van het kamp heen.

 

Werken in Auschwitz bestaat nog steeds

 

Werken in het kamp, het gebeurt nog steeds. De rondleidster Isabella bijvoorbeeld. Ze is van middelbare leeftijd. Haar werkdag bestaat uit het vertellen van de meest verschrikkelijke feiten. Die feiten heeft ze goed op een rij. Ze vertelt het luchtig. Als de groep onder de boog met de beroemde tekst ‘Arbeit macht frei’ loopt, begint ze haar betoog. ”Aan je rechterkant zie je een foto met daarop het Auschwitz-orkest. Bij binnenkomst van het kamp werd er vaak gespeeld.”

 

Luchtige verteltoon


Haar toon is luchtig. Begin jaren veertig liepen honderdduizenden mensen hun eigen dood in, maar Isabella vertelt het als een rondleider op een punterboot in de Giethoornse slootjes. Het voelt alsof ze elk moment een flauwe grap gaat maken. ”Als je aan je rechterkant kijkt, dan zie je aan je linkerkant niets.” Zoiets.

Toch blijft ze ijskoud haar verhaal vertellen. Nog steeds luchtig. Aangekomen in één van de gebouwen illustreert ze haar gemoedstoestand. ”De joden en andere minderheden werden overal vanuit Europa naar Auschwitz getransporteerd. Vanuit Duitsland, België, Nederland en Frankrijk. Vanuit Hongarije, Tsjecho-Slowakije, Griekenland en Noorwegen…” Terwijl ze haar opsomming verlengt, is te zien dat een aantal mensen afhaakt. Het geluid van haar stembanden doet vermoeden dat we niet in Auschwitz staan, maar in de Albert Heijn. Als een boodschappenlijstje noemt ze de landen op.

 

Zyklon B


Het tafereel herhaalt zich als er in het museum achter een raam honderden blikken met Zyklon B liggen. ”Zo, en hier zie je het dodelijke middel waarmee meer dan een miljoen mensen in Auschwitz mee zijn gedood.” Ook nu lijkt de toon op een opsomming vanaf een boodschappenlijstje. Als in: ”Zo, pak jij nog even de hagelslag, dan kunnen we naar de kassa.” Zyklon B als hagelslag. Het is een vreemde gewaarwording.

Haar manier van werken is begrijpelijk. Misschien beschermt ze zichzelf door de emotie ver van haar bed te laten. Misschien is het werk routine geworden. Of misschien is ze gewoon doodsaai. Het eerste lijkt waar. Na drie uur vertellen besluit ze haar verhaal. ”Het is erg belangrijk dat dit verhaal verteld wordt. Dat is ook mijn motivatie om dit te doen.” Ze wil dat generatie op generatie haar werk een vervolg geeft. Gelijk heeft ze.

Voor het eerst verschijnt er een zichtbare ernst op haar hoofd. Haar toon was misschien luchtig. Ze meende elk woord van wat ze tijdens de rondleiding vertelde. Luchtig, maar gemeend.

Tags: , , , , ,

15 Comments : Leave a Reply

  1. Hielke schreef:

    Goed geschreven geart!!!

  2. Auke schreef:

    Leuk stuk goed geschreven .

    • Meije schreef:

      Een prima verhaal dat geschreven is dichtbij de gevoelens die ik ook gehad heb tijdens de rondleiding.
      Goed dat je aangeeft dat deze geschiedenis nooit verloren mag gaan!!

  3. Iteke schreef:

    mooi geschreven, bedankt.

  4. Suzan schreef:

    Was adembenemend om te lezen!

  5. Jisse schreef:

    Mooi verhaal en leuk geschreven geart!

  6. Sandra schreef:

    Geart, wat een mooie weergave van de rondleiding!
    Bedankt. Het was indrukwekkend, maar voor de mevrouw van de rondleiding een manier van overleven.

  7. Koos schreef:

    Mooi stuk man,
    Leest als koek. Je hebt duidelijk je “ding” gevonden.

  8. Sjoukje Velkers schreef:

    Mooi geschreven Geart!
    Net of ik ook even meeliep met de rondleiding, met op de achtergrond de stem van de Albert Hein, die zo doordringt, dat op geen enkel boodschappenlijstje ooit meer Zyklon B mag staan, maar alsjeblieft gewoon hagelslag .

  9. Gonneke schreef:

    Mijn broertje schept over je op. Hij heeft gelijk!

  10. julius schreef:

    Mooi stukje, groeten vanuit Italië.

  11. Clarie schreef:

    Goede weergave van de rondleiding over de verschrikkingen in Auschwitz.
    Laat dit nooit weer gebeuren …………….

  12. Rolien schreef:

    Hallo daar!
    To the point geschreven, erg pakkend.

    Groetjes, Rolien

  13. Marlijn schreef:

    Goed geschreven Geart! Ik kan me voorstellen dat alleen al zo’n rondleiding je kan pakken, dit verhaal geeft het goed weer.

Leave a Reply